Michel Bussi Bibliography De Mariama Ba

Sweet Sixteen - Annelise Heurtier


Réédité depuis le 2 avril dernier, "Sweet Sixteen" est un roman de la française Annelise Heurtier, auteure jeunesse à qui l'on doit notamment les romans "Le carnet rouge" et "La fille aux cheveux d'encre".

En mai 1954 aux USA, l'arrêt Brown versus Board of Education autorise les Noirs à pouvoir accéder au même enseignement que les Blancs.
Autant dire que cette décision de la Cour Suprême ne fait pas l'unanimité, particulièrement dans les états sudistes au sein desquels les Noirs sont perçus comme une race inférieure vouée à la servitude.
En 1957, à quelques jours de la rentrée scolaire, le Lycée central de Little Rock en Arkansas ouvre pour la première fois ses portes à 9 étudiants Noirs, lâchés en pâture au milieu de 2500 étudiants Blancs.

" Depuis le trottoir, les habitants du quartier regardaient passer la Pontiac des Costello, le visage grave. Les femmes tenaient leurs petits serrés contre leur jupe. Les hommes restaient sans bouger, les mains enfoncées au fond des poches. Une vraie caricature.
En apercevant des visages plus familiers, Molly tenta quelques saluts de la main, que personne ne lui retourna.
Pourquoi l'observait-on comme ça ? Tout le monde ne la voyait donc que comme une coupable, une folle dangereuse ? Personne dans cette ville n'avait envie de faire bouger les choses ?
Personne n'avait entendu parler du pasteur Martin Luther King ? " p.73


Nous découvrons en alternance les points de vue de Grace et de Molly, deux jeunes filles sur le point de fêter leurs "sweet sixteen" (nom de la fête donnée par les jeunes filles américaines à l'occasion de leurs 16 ans, signant ainsi le passage à l'âge adulte).
Grace est issue d'une famille blanche aisée. Son quotidien se résume à choisir sa tenue du jour et à tenter de séduire Sherwood, le frère de sa meilleure amie Brook.
La mère de Sherwood et de Brook se trouve à la tête d'une association de mères de famille farouchement opposées à ce que leurs enfants fréquentent les Noirs durant les cours (ou ailleurs).
Bien que Grace ne cautionne pas vraiment les actions lancées par ces femmes, elle se préoccupe avant tout de plaire à Sherwood.
Molly fait partie des 9 étudiants noirs admis à Little Rock. A l'annonce de la nouvelle, Noirs comme Blancs tentent de la dissuader d'entrer dans ce lycée. Les uns en la sermonnant sur les risques encourus non seulement pour elle-même mais aussi pour ses semblables, les autres en lui faisant clairement comprendre qu'elle est indésirable.
La jeune fille et ses 8 camarades devront s'y prendre à plusieurs reprises avant de pouvoir atteindre les portes de l'établissement, finalement escortés par l'armée du général Eisenhower...


L'histoire de ces 9 étudiants noirs scolarisés à Little Rock (tous les lycées américains comportent-ils le mot Rock ?) s'inspire malheureusement de faits réels. Ils n'y passeront qu'une année car bien que sur le déclin, l'Amérique ségrégationniste n'a pas encore dit son dernier mot.
Malgré son démantèlement officiel en 1944, le Ku Klux Klan trouve encore ses adeptes et assimile les progressistes/intégrationnistes aux Noirs.

L'auteure fait état d'un véritable acharnement et d'une violence qui va bien au-delà de l'intimidation et des mots.
J'ai été mortifiée par les réactions et la cruauté de ces lycéens Blancs qui se contentent de répéter ce qu'ils entendent de leurs parents (dans un autre genre, on leur interdisait d'écouter Elvis dont le déhanchement était jugé obscène. Autant dire qu'à cette époque-là Rihanna ou Miley auraient été lapidées avant leur premier twerk).
Mais plus encore par ces extrémistes et ces mères de famille hystériques prêtes à tout pour arriver à leurs fins alors même qu'elles qualifient les Noirs d'êtres dangereux et pulsionnels !

J'ai beaucoup aimé la personnalité de Molly qui, sans jouer les têtes brûlées, trouve le courage de retourner chaque jour au lycée malgré cette ambiance à la "Carrie".


Le personnage de Grace, présentée au départ comme la pétasse superficielle, n'est pas en reste non plus même si il m'a fallu plus de temps pour apprécier sa prise de conscience progressive.

J'ai trouvé ce climat de tension croissante très bien rendu. Et pour une fois, j'ai réellement pu apprécier un roman jeunesse sans avoir l'impression qu'il s'adressait à un lectorat plus jeune.
Plus qu'un simple roman, "Sweet Sixteen" offre une triste leçon d'histoire mais présentée comme une invitation à la tolérance et à la non-violence.
Un coup de coeur qui pourrait aussi être le vôtre !

" Peut-être que tout cela ne faisait que commencer.  Peut-être que le jour viendrait où les Noirs pourraient assister aux mêmes spectacles que les Blancs. Peut-être que les piscines leur seraient ouvertes toute la semaine, et pas seulement la veille du nettoyage. Qu'un chanteur noir aurait le droit de faire swinguer une femme blanche sans être boycotté. Qu'il serait permis de se marier en mélangeant les couleurs.
- Et peut-être même qu'un jour il y aura un président noir à la Maison Blanche ! s'enflamma-t-elle devant son miroir. " p.105 (les 9 étudiants de Little Rock furent invités par Obama le jour de son investiture :))

Je remercie les éditions Casterman de m'avoir offert ce roman.
 




Mục "sách hằng tháng" hay nôm na là "monthly books" được tôi duy trì (không hằng tháng cho lắm) được gần ba năm. Đã tới lúc tôi thấy cần thay đổi format. Giờ tôi sẽ không định kỳ lắm nữa.

Cách đây không lâu (xem ở đây) tôi nhận ra là mình nên viết về những cuốn sách gây ra sự thích thú đặc biệt cho riêng tôi, bỏ bớt cái trách nhiệm phải bao quát tình hình sách mới. Mình nhường cho các bạn cái việc ấy đấy.

Những sách vở tôi mới được tặng thời gian vừa rồi:

- Victor Hugo, Lao động biển cả


Ở đây tôi có nói qua, Hugo trước hết là nhà thơ, không phải nhà văn. Văn xuôi của Hugo nhìn chung là dở, dở nhất là Chín mươi ba. Nhưng Hugo lại có hai bộ tiểu thuyết tuyệt vời, là Những người khốn khổ và Lao động biển cả. Còn Nhà thờ Đức bà Paris, giờ đây nghĩ đến nó, tôi chỉ nhớ câu Phébus nói (hát) với Esmeralda trong vở nhạc kịch cùng tên: "Entre chien et loup, je te donne rendez-vous au cabaret du Val d'amour, au cabaret du Val d'amour".

Giờ đọc lại Lao động biển cả (một tình yêu cũ của tôi, chắc là hồi tôi mười bốn tuổi, đọc vào những buổi chiều rất nắng trên căn gác xép), tôi chợt nhận ra những mối tình đẹp mà Hugo kể lại trong các tiểu thuyết dường như chung nhau một mô hình. Những mối tình ấy đều khởi động bằng chuyện cô gái để rơi cái gì đó rồi chàng trai tiến đến gần để xem. Trong Lao động biển cả, Gilliatt thấy Déruchette đi phía trước, cô viết cái gì đó lên tuyết rồi đi khỏi, Gilliatt lại gần thì thấy cô viết tên mình (tức là "Gilliatt"). Còn trong Những người khốn khổ (tôi viết lại theo trí nhớ): trong khu vườn hay công viên, Marius bắt đầu nhìn thấy Cosette đi dạo với ông bố, thật ra chính là Jean Valjean, chàng bắt đầu mê quá nhưng không biết làm sao để tiếp cận. Một hôm khi hai bố con đã đi khỏi, Marius chợt thấy có một cái khăn tay để rơi trên lối đi. Chàng vội nhặt về, trên khăn thêu chữ U nên Marius dệt mộng tưởng về một cô gái tên là Ursuline hay Ursula các thứ loạn cả lên, nhưng kỳ thực đó là khăn của Jean Valjean, hồi ấy lấy tên giả là Urbain nên có chữ U.

Đại khái, cách bắt đầu các mối tình trong truyện Victor Hugo nghèo nàn, nhưng những mối tình ấy về sau đều rất mãnh liệt.

Và tóm lại, Lao động biển cả chính là cuốn tiểu thuyết xuất sắc của Victor Hugo.


- Betty Friedan, Bí ẩn nữ tính


Những ai nghiên cứu về nữ quyền, về phụ nữ, hoặc chỉ đơn giản là thích phụ nữ, cần phải đọc quyển này (ở Sài Gòn thì tìm dễ nhưng Hà Nội thì không dễ đâu).


- Tôi đã nói đến chuyện Italo Calvino rất hay "tặng" cho tôi (ở đây) thì mới vừa rồi lại kiếm được quyển này:


Chắc là nhắc nhở phải có nhanh Những thành phố vô hình đây :p Rồi rồi, đã sắp có rồi, cụ cứ yên tâm.


- Quyển này thì mới đây tôi đã nói rất kỹ:



- Hehe:


Quyển này rất đặc biệt: nó có phần index. Nhưng còn đặc biệt hơn nữa, trong index có mục Nhượng Tống:



- Gần đây tôi nhắc đến Maurice Sendak thì vừa xong lại được tặng một Maurice Sendak:



- Quyển này là cả một câu chuyện rất bi thương:


Một mỹ nhân mang nó tặng cho tôi, nhưng oái oăm của số phận khiến chúng tôi đã không gặp được nhau huhu.

Các bác có thấy tờ giấy trắng trắng thò ra không? Mỹ nhân ấy gửi lại kèm với một lá thư. Lá thư đầy uất hận than thở số mệnh nghiệt ngã chia loan rẽ thúy ngay đúng dịp Chức Nữ Ngưu Lang Ô Thước. Những mối sầu tình đau đớn thật.

Tôi sẽ đọc, vừa đọc vừa tưởng nhớ giai nhân (huhu) rồi review quyển này sau.


- Một thành viên của nhóm Cánh Buồm mới tặng:


Và có gửi gắm nhớ tôi đọc và góp ý.

Lúc nào tôi cũng thấy giáo dục là một chuyện cực kỳ phức tạp, tốt hơn hết là tránh khỏi cái trào lưu rất mốt là ai cũng bàn về giáo dục, kết quả là tạo ra một cuộc đại loạn chưa từng thấy vừa xong.

Nhưng tất nhiên được tặng thì tôi phải giở ra xem.

Hay là góp ý thật nhỉ?


- Cả một gói quà to:


13 tập đầu của bộ Titan:


Có cả quà đi kèm, bộ Larva cực hay:



- Sách vở có những ngạch khủng khiếp lắm, mấy món quà mới này là ví dụ, nhìn không hiểu ngay là gì đâu :p





thank you



Sách tháng Giêng 2013

Sách tháng Năm 2014

Sách tháng Sáu và tháng Bảy 2014

Sách tháng Tám 2014
Sách tháng Giêng 2015
Sách tháng Hai 2015
Sách tháng Ba 2015

Sách tháng Tư 2015
Sách tháng Năm 2015

Sách tháng Sáu 2015

One thought on “Michel Bussi Bibliography De Mariama Ba

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *